Written by: jnadmin
7-7-2010

Dus ook aan dit verblijf op Franse bodem. Anders is het immers geen sabbatique, zoals ze het hier noemen. Na uitvoerig de Loirestreek, de Sud-Ouest, de Midi, de Auvergne en de Savoie te hebben verkend, is de tijd aangebroken om korte metten met de laatste loodjes te maken.

Die zijn de komende weken te vinden in Bretagne en Normandië, met hun machtige kathedralen met dikke muren, lage gewelven en grote portalen met een grande baie en tiers-point in plaats van een roosvenster. Maar dat hoef ik de oplettende lezer natuurlijk allemaal niet te vertellen, dat is inmiddels gesneden koek.

Op dit moment gaat alle aandacht nog uit naar de huidige verblijfplaats Tours in de regio met de weinig romantische naam Centre. Om dat te compenseren, telt Tours meer terrassen per vierkante meter dan welke andere Franse stad met middeleeuwse wortels dan ook. Voor alles is dit de stad van de heilige Martinus, bij ons beter bekend als Sint-Maarten, de Romeinse soldaat die voor een bedelaar zijn mantel in tweeën sneed en daar vervolgens direct een bekering tot het christendom aan vastknoopte, wat hem uiteindelijk de bisschopsstaf van Tours opleverde: geen slechte career move voor de prijs van een halve overjas.

In de eeuwen na zijn dood trok zijn graf vele pelgrims, totdat de Hugenoten op de toen populaire gedachte kwamen om de boel kort en klein te slaan. Eén vingerkootje werd gered waaromheen eind negentiende eeuw een afzichtelijke basiliek is gebouwd die momenteel nog maar weinig bedevaartgangers trekt, terwijl Tours toch op de weg naar Santiago de Compostella ligt. Waarom? Wie het weet, mag het zeggen.

Toch is de kathedraal van Tours – die een halve kilometer verderop ligt – niet naar Saint-Martin genoemd, maar naar een van zijn opvolgers: Saint-Gatien. Dit is allesbehalve een verkeerde kerk: groot, open, licht en met prachtig rood-blauw glaswerk in de apsis, van de hand van dezelfde architect die voor de Sainte-Chapelle in Parijs tekende. Dan hoef ik u toch niet veel meer uit te leggen, toch?

Verder vertoont deze kathedraal – zoals wel vaker voorkomt – sporen van bouwkundige ingrepen uit alle eeuwen. De onderste verdiepingen van de westelijke torens zijn nog romaans bijvoorbeeld, daarvoor is met veel kunst- en vliegwerk een gotisch voorkantje geplakt, terwijl in de bovenste etages de renaissance doorbreekt. Zelfs zijn met een ruime mate van inventiviteit stukken van de oude Gallo-Romeinse muur als fundament en steunbeer gebruikt.

Want de middeleeuwse maîtres d’oeuvre en hun vrienden de maîtres d’ouvrage waren gis. Dat is na zes maanden sabbatical wel duidelijk geworden. Van drie kerken één maken bijvoorbeeld (Grenoble), het altaar buiten het koor plaatsen om de jubé te redden (Saint-Bertrand-de-Comminges), vensters uit andere kerken zolang verknippen tot ze passen (Metz) of een hele toren laten bouwen met geld dat is geschonken in ruil voor het recht om tijdens de vasten toch boter te eten (Rouen). En ook slim genoeg om voor zichzelf na hun dood een plekje in de kathedraal op te eisen waar ze rustig de Jongste Dag konden afwachten.

Voordat die aanbreekt, ben ik terug op het Sweelinckplein. Vanaf 2 augustus zit ik weer popelend achter mijn bureau en bij de telefoon. Volledig opgefrist, geknipt en geschoren, te wachten op fraaie opdrachten die dan weer ongetwijfeld met grote regelmaat zullen binnenstromen. Wij horen van elkander. (oj)

Trackback Print

Location: Blogs Wereld

Your name:
Title:
Comment:
Security Code Enter the code shown above in the box below
Add Comment    Cancel