 |
|
Wereld
Het weblog van Jager & Neyndorff, tekstschrijvers. Gedachten en ideeën, klanten en markten, taal en teken, zakelijke interesses en particuliere passies, van eigen hand of door gastauteurs.
|
|
|
|
|
|
|
mrt
30
Written by:
jnadmin
30-3-2010
Net voordat het kabinet viel, besloot het – conform het regeerakkoord van 2007 – om de Nederlandse taal te verankeren in de Grondwet. Wat dat ‘verankeren’ en de ‘de Nederlandse taal’ precies betekenen, is een interessante en nog onbeantwoorde vraag. Maar nu we toch bezig zijn om taal in wetgeving te vangen, vraag ik me af waarom we niet een plaatsje inruimen voor het Engels, als tweede officiële taal na het Nederlands? Mijn stelling is dat zo’n besluit goed is voor onderwijs en wetenschap, de internationale handel en de integratie van immigranten. Niet bepaald de minste politieke stokpaardjes.
Engels: de nieuwe lingua franca
Je zou je bijna kunnen afvragen waarom we nog Nederlands praten. Voor ouderen is het wel handig, maar de jongeren van deze wereld communiceren vrij met elkaar in het Engels over alle landsgrenzen heen. En dat is een zegen. Het Engels heeft alle idealen van het Esperanto verre overtroffen. In het sterk groeiende tweetalig onderwijs volgen onze kinderen hun lessen in het Engels. Op universiteiten worden colleges in het Engels gegeven. Hele economische sectoren, en dan vooral de handel, de ict en de bankwereld, zijn volledig geïnternationaliseerd en kunnen niet functioneren zonder het Engels. Maar de allergrootste opmars van het Engels vindt plaats binnen de social media waar jonge kinderen berichten uitwisselen met hun Facebook-vriendjes in Afrika en Azië. In het Engels. De wereld is een dorp geworden, en daarin is het Nederlands niet meer dan een sympathiek, maar regionaal dialect.
Nederlands als nationaal bindmiddel
Verreweg het verstandigst zou dan ook zijn om het Nederlands als officiële taal maar helemaal te vervangen door het Engels. Dat is natuurlijk voorlopig politiek volstrekt onhaalbaar. De Nederlandse taal is immers bij uitstek het bindmiddel der natie. Is dat zo? En over welk Nederlands praten we dan? Voor de meeste Nederlanders - iedereen die van huis uit een regionaal of sociaal dialect spreekt, of een hele andere taal, zoals immigranten - is het standaard-Nederlands een kunstmatige tweede taal die hen eerder uitsluit. Hoe dan ook zal de maatschappelijke bovenlaag van West-Nederland zijn variant van het Nederlands, die ze al sinds de zeventiende eeuw cultiveert, niet zomaar opgeven als de norm voor de rest der natie. Dat kon je goed zien aan de verontwaardigde reacties van veel brave burgers toen iemand een onschuldig onderzoek deed naar het taalverschijnsel ‘hun hebben’. Het v-woord verloedering was weer niet van de lucht. Verloedering waarvan? Bindmiddel voor wie?
Onderwijs en wetenschap
Lang geleden, in de jaren tachtig, heb ik voor Onze Taal een stukje geschreven dat de lezers tot bedaren moest brengen die zich grote zorgen maakten over de invloed van het Engels op het Nederlands doordat computers waren doorgedrongen in de huiskamer. Taalkundigen deden krampachtige voorstellen om vreemde woorden als computer en printer te vertalen in reken- en afdrukeenheid en nog mooier: joystick in vreugdestokje. Mijn pleidooi was in het kort: een vreemd woord zal niet ingeburgerd raken als er geen superieure technieken en ideeën achter zitten. Zoals Nederlandse scheepvaarttermen in de zeventiende eeuw door andere talen werden opgenomen, zo zullen we nu veel Engelse woorden moeten toelaten tot het Nederlands, willen we profiteren van de begrippen waarvoor ze staan. Het is niet anders, vooral de VS is in veel vakgebieden toonaangevend en zelfs dominant. Van ict tot bedrijfskunde en van ‘sciences’ tot entertainment. Wat willen de daaraan doen? Dan maar niet kunnen meepraten? Die houding is sinds de jaren tachtig gelukkig verdwenen. Tegenwoordig is ‘internationalisering van het onderwijs’ de norm. Dat begint al op de basisschool en het Engels neemt in dat proces de eerste plaats in. Na hun middelbare school zwermen de grootgeworden kindertjes uit naar Salamanca, Lausanne en Wenen om daar in het Engels college te lopen, terwijl buitenlandse studenten op onze universiteiten onderwijs volgen in het Engels. Ondertussen voeren hun hooggeleerde docenten het wetenschappelijke discours, zelfs binnen de landsgrenzen, vaak volledig in het Engels. Kortom, feitelijk is Engels in het Nederlandse onderwijs al de tweede taal en in de wetenschap zelfs de eerste.
De internationale handel
Nederland bestaat bij de gratie van de internationale handel. Onze economie, ons land, is er voor 75 procent van afhankelijk. Alleen daarom al is het Engels voor de Nederlandse economie van grotere betekenis dan het Nederlands. Een goede beheersing van vreemde talen in het algemeen en Engels in het bijzonder is bovendien een wapen in de concurrentiestrijd tussen export- en doorvoerlanden. Dit inzicht heeft ons in de internationale handel een onderscheidende positie opgeleverd, want goederen heen en weer schuiven kunnen er wel meer. In Duitsland, Frankrijk en Spanje zien ze dit nu ook in, met als gevolg dat ze daar naast hun eigen wereldtalen bijna net zo goed Engels spreken als wij. Het heeft geen zin om voorbeelden te noemen van de mate waarin het Engels is doorgedrongen in ons economisch leven: Engels alomtegenwoordig. In veel bedrijven is Engels vaak de eerste en zo niet de tweede voertaal. Eigenlijk speelt het Engels alleen in de publieke sector en in het kleine, regionale mkb een ondergeschikte rol.
Immigratie en integratie
Tijdens de campagnes voor de laatste gemeenteraadsverkiezingen liepen politici van uiteenlopend pluimage zich op te winden over affiches in het Turks, Marokkaans of Chinees. Integratie begint immers bij de Nederlandse taal. Dit is in Nederland een breed gedragen adagium. Zodoende pompt de overheid grote bedragen in taalcursussen voor immigranten, met bedroevend weinig resultaat. Als Engels onze tweede taal zou zijn, kan dit belangrijke begin van de inburgering veel sneller verlopen. We laten immigranten dan namelijk inburgeren via het Engels. Dat heeft diverse voordelen. Om te beginnen durf ik te wedden dat meer van hen Engels spreken dan Nederlands als ze hier aankomen. En als ze al geen Engels spreken, zijn de klanken ervan in ieder geval bekend van radio en tv, terwijl het Nederlands voor elke buitenlander bij eerste kennismaking vooral een keelontsteking doet vermoeden. De stimulans om Engels als vreemde taal te leren is daarnaast groter door het verwachte rendement. Wie Engels leert, kan daarmee in de wijde wereld terecht. Wie Nederlands leert, hoeft echter niet te hopen dat hij daarmee buiten die vlek aan de Noordzee nog ergens ter wereld een biertje kan bestellen. Probeert u zich voor te stellen dat u zich in Wales wilt vestigen, al dan niet tijdelijk, maar de autoriteiten willen dat u zich eerst het Wels meester maakt. Natuurlijk hebt u er weinig zin in om zo’n obscure en moeilijke taal te leren. En dat hoeft ook niet, want alle Welshmen spreken Engels. Net als alle Nederlanders. Nog een voordeel is dat we kunnen besparen op al die belastingformulieren en UWV-websites in tien Arabische en Chinese dialecten. Nederlands en Engels, meer smaken zijn er niet. En dat geldt ook voor de affiches van politieke partijen.
Wat verandert er in de praktijk als Engels de tweede officiële taal wordt?
Voor het onderwijs, de wetenschap, de handel, de entertainment en natuurlijk de webwereld verandert er door toedoen van een ‘wettelijke verankering’ van het Engels weinig. De opmars van het Engels is in die maatschappelijke sectoren toch al onstuitbaar. Mogelijk zal zo’n officieel keurmerk wel bijdragen aan onze concurrentiepositie in het economische en politieke krachtenveld in de wereld. Het meest echter profiteren we als multiculturele samenleving doordat we immigranten iets bieden dat hen sneller en gemakkelijker bindt, zowel onderling als met de huidige bevolking. Iedereen deelt dan immers dezelfde tweede taal. Friezen, Limburgers en Haagse Harry’s weten niet beter. Alleen voor de maatschappelijke bovenlaag in het Westen zal het even wennen worden. (rn)
Tags:
23 comments so far...
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Een interessant idee. Toch verzet ik me tegen de gedachte dat de Nederlandse taal, het ABN, niet meer zou zijn dan een variant van regionale en stedelijke dialecten een daarmee op één lijn zou staan. Zo kan het niet zijn. Het “Hoog”-Nederlands vervult wel degelijk een historische rol als nationaal bindmiddel. Juist omdat we zoveel taalvarianten kennen in ons land, is er behoefte aan een norm die de eenheid onderstreept. Dezelfde rol speelt het Hoog-Duits als standaardtaal bij onze Oosterburen.
By Joost on
31-3-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
is dit serieus of een 1 april grap?
By anoniem on
31-3-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
@ Joost. Voor taalkundigen is het Nederlands niet meer dan een Hoogduits dialect. Als Bismarck Nederland bij het Duitse Rijk had willen hebben, en wij hadden dat een goed idee gevonden - en waarom niet? - dan hadden we hier Hoogduits als standaardtaal gesproken. En dan was Nederlands net zo’n lokaal dialect als Limburgs of Schwäbisch of Haags of Jordanees.
By Johan on
31-3-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
@ Johan. Dat is een aardige redenering, maar we hebben ons niet bij Duitsland aangesloten. En gelukkig heeft Hitler ook de oorlog niet gewonnen. In plaats daarvan zijn we een soeverein land met een eigen nationale historie. En daarin speelt de Nederlandse taal een bindende rol. Sinds de 17e eeuw ontlenen we onze nationale identiteit aan een gemeenschappelijke geschiedenis en een gemeenschappelijke taal. Beide moeten we koesteren.
By Joost on
1-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Ik zou zowel Johan en Joost als de schrijver van dit stuk gelijk willen geven. Persoonlijk ben Ik opgegroeid in Zuid-Limburg. Thuis spraken wij Limburgs en heb het ABN eigenlijk pas op de middelbare school geleerd. Voor mij is ABN een tweede taal. Maar door de maatschappelijke druk om overal Nederlands te spreken voelt het ook vaak als een bedreiging van mijn Limburgse identiteit. Die druk zou denk ik wel minder worden als Engels wordt ingevoerd als tweede officiële taal. Maar vraag ik me ook af: moet ik dan, in plaats van één tweede taal, twee tweede talen spreken? Voor mij is dat een groter probleem dan voor mijn kinderen, die allemaal goed Engels spreken.
By Ine K on
1-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Ik ben het absoluut oneens met de schrijver. Wat hij (of zij?) in essentie bepleit is een stapsgewijze afschaffing van het Nederlands. Zeker is er in de samenleving, niet alleen in de taal, een sterk proces gaande van anglicanisering. Echter, we dienen ons ertegen te verzetten! Als we het Engels zouden erkennen als tweede taal – een volstrekt idiote gedachte – grijpen alle allochtonen en iedereen die dialect, plat of slecht Nederlands spreekt, onmiddellijk de kans aan om geen correct Nederlands meer te hanteren. Op een gegeven moment spreken we dan alleen nog maar Nederlands in Bloemendaal en op Huis ten Bosch. Is dat wat we willen?
By W.P. van den Berg on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Ik ben een Amerikaanse van geboorte. Ik woon al vijf jaar in Nederland. In het begin wilde ik goed Nederlands leren, maar ik kreeg de gelegenheid niet. Als ik bij de bakker in het Nederlands een brood vraag, antwoorden ze terug in het Engels. Dito bij de slager, de doctor, in bars en op de markt. Op mijn werk gebruiken we alleen Engels. Onder expats gebruiken we alleen Engels. Zelfs mijn Nederlandse vrienden prefereren Engels tegen mij te praten. Mijn vriend komt uit Brazil en hij praat ook niet vloeiend Nederlands. Dus gebruiken we Engels. Ik hoor alleen op de televisie Nederlands. Maar ook al praat ik geen behoorlijk Nederlands, ik kan hier leven en werken op normale wijze.
By Claire on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Eerst dacht ik: wat een goed idee! Totdat ik zag dat er in dit voorstel slechts plaats is voor Nederlands en Engels. Dus niet voor mijn moedertaal Fries. Ik moet zeggen dat ik erg gehecht ben aan de tweetaligheid van Friesland. Het benadrukt de waarde van mijn Friese eigenheid. Gelukkig heb ik vernomen dat ook het Fries in de grondwet wordt opgenomen!
By Friso on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Friso, laten we dan ook het Haags in de grondwet opnemen.
By Jan on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Of het Fries in de Grondwet komt, is de vraag. Daarover heeft de regering nog geen besluit genomen en dat zal in demissionaire toestand ook niet gebeuren. Van mij hoeft het trouwens niet. En als het wel moet, dan mag Haags er inderdaad ook bij.
By Henk J. on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
@Jan en Henk. Ik weet niet of het uw bedoeling is om een hele bevolkingsgroep te beledigen, maar Fries kan in geen enkel opzicht worden vergeleken met Haags. Fries is een officieel erkende taal waar een eigen cultuur en historie achter schuil gaat. Daarom kan men in Friesland de dokter en de notaris Fries horen praten. In Den Haag zal dat ongetwijfeld niet het geval zijn!
By Friso on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Nee Friso, in Den Haag spreekt de dokter geen Fries. Maar je bent er wel in geslaagd een groot deel van de Haags bevolking te beledigen. Al heb je het vast niet eens in de gaten.
By Jan on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Ik vind het griezelig als politici roepen dat taal het bindmiddel van een natie is. Voor Bismarck en voor Hitler was taal het wezenskenmerk van een natie: het definieerde de grenzen van hun Tweede en Derde Rijk. Laten we alsjeblieft snel het Engels invoeren als tweede taal. Wat mij betreft mag het zelfs als eerste taal.
By Eva de B. on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Het is handig om het engels te beheersen. Maar dat kan ook als het niet een officiële taal in Nederland is. Het lijkt me niet nodig om zulke zaken te regelen bij wet of koninklijke aanschrijving. Beter is om op scholen meer aandacht te besteden aan het taalonderwijs. Daarin waren Nederlands en Engels meestal de belangrijkste talen, direct gevolgd door Duits en Frans. Die laatste taal wel een sleutel tot veel business (die er nu niet is).
Ik zou scholieren nu aanbevelen ga Chinees leren, want als die markt open gaat dan zullen we nog wat beleven.
Laten we maar het Nederlands als officiële taal houden, want daar is al een veelheid aan Lage Landen cultuur in vastgelegd. Van het Egidiuslied tot aan Turks Fruit en Tirza.
Geen verplichtingen maar meer mogelijkheden. Dus als een buitenlander goed Engels spreekt, dan gaan we hem niet verplichten tot een Nederlandse taalles.
By Jules on
2-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Splendid idea, most appealing! ThIs weblog is in English so I suggest to require all comments also to be written in that lingo. Mistakes dos not matter, it is the start of a process in which Jager&Neyndorff takes the lead because it's their initiative.
Dutch should not be abolished. No, this is a plea for a second language in our small country. Dutch must remain our first tongue, this last word emphasized.
By Han Diepraam on
7-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Even wat misverstanden uit de weg ruimen. Zeker Han, Engels moet niet in de plaats komen van het Nederlands, maar wel als alternatief achter de hand zijn. Als je dat reguleert, ben je af van al die moeilijke keuzes, vooral als overheid, om je communicatie op een groot aantal anderstalige minderheden te willen afstemmen. Verder denk ik, om veel anderen hier aan te spreken, dat het standaard-Nederlands ("ABN") inderdaad niet superieur is aan de talloze stedelijke en regionale dialecten die het Nederlandse taalgebied rijk is. Wel is het de taal van de economische en culturele machthebbers, maar daarom niet rijker of krachtiger of waardevoller. Ja, het is ook de taal die de inwoners van de souvereine natie Nederland gemeen hebben, maar niet noodzakelijk verbindt. Als we over taal praten, gaan we te snel uit van de geschreven vorm van taal - daarvoor hebben we een heel systeem van regels opgebouwd - en te weinig van de vele gesproken varianten, die in de praktijk hun waarde gelukkig nog dagelijks bewijzen. Doordat we in de regel toch met enige en vaak behoorlijke dedain ("verloedering") over al die taalvarianten spreken, krijgen ze niet de kans door te dringen in het reguliere Nederlands, waardoor het zo'n weinig dynamische taal blijft. Eigenlijk is het een vorm van conservatisme.
By Ruud Neyndorff (de auteur hiervan) on
7-4-2010
|
z.t.
Ondanks de superieure technieken van het een en ander gebruiken we in Nederland geen termen als mother board, grafic card, keybord, mobile phone, maar moederbord, grafische kaart, toetsenbord en mobieltje. Dat doet op zijn minst vermoeden dat er met het pleidooi uit alinea 4 het een en ander mis is.
Meer aandacht voor Engels zou er hopelijk wel voor kunnen zorgen dat het is afgelopen met het tenenkrommende slechte Engels van docenten en studenten op hbo- en universitaire instellingen. En dat is dan nog onze elite. Kunt u nagaan hoe het met de Engelse taalvaardigheid in andere geledingen van onze maatschappij is gesteld.
By Nico Jager on
8-4-2010
|
ook z.t.
Zojuist uw artikel uit 1983 gelezen. Een heel aardige tekst, al kunnen we stellen dat u beslist geen visionair bent. Alles is ingehaald door de tijd. En het Nederlands heeft in de loop der tijd de voorbeelden die u in 1983 aandraagt vernederlandst. Indertijd werd u onder andere verweten een nogal passief standpunt in te nemen (Onze Taal, januari 1985). Allemaal voetnoten in de geschiedenis.
Een vraag die me beklijft is vooral speltechnisch van aard. Waarom heet u in 1983 Neijndorff en anno 2010 Neyndorff ?
By Nico Jager on
8-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Beste Nico. Moederbord, grafische kaart, toetsenbord (en in dat rijtje zou ook 'vreugdestokje thuishoren) vind ik juist voorbeelden van krampachtige pogingen om een buitenlands begrip te vernederlandsen. Net zoals we jarenlang hebben gesproken van 'welvaartsstaat' en 'wapencontrole'. Een beter voorbeeld van een geslaagde opname in de Nederlandse taal vind ik het woord computer, waarvan we zelfs een werkwoord hebben gemaakt. Dat hebben ze in de VS en de UK zelf niet. Hieruit blijkt, denk ik, dat dit aanpassingsproces in stappen verloopt. Zo sprak een technicus laatst van een 'signaalkabel' terwijl ik braaf volgens de Dell-procedure een 'graphics card' bestelde voor mijn laptop.
By Ruud Neyndorff on
8-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Beste Nico. Staat dat artikel ergens online?
Over mijn familienaam: die komt inderdaad in twee spellingvarianten voor. In mijn paspoort staat echter duidelijk een 'y'. Kennelijk was ik in de jaren 80 nog in twijfel. Achteraf vind ik de combinatie 'ey' morfologisch ook beter te verantwoorden dan 'eij'.
By Ruud Neyndorff on
8-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Helder. Nee, de tekst staat niet online, maar op een cd-rom van Onze Taal met alle verschenen jaargangen.
By Nico Jager on
8-4-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
waar voor de duvel hebben jullie het over? Globish is de taal van de wereld, wat nou Engels! http://www.presseurop.eu/nl/content/article/224051-de-wereld-spreekt-geen-english-maar-globish
De regels zijn simpel. Het Engels is de wereldtaal zonder een leidend moedertaalland. De taal is van iedereen, dus we doen ermee wat voor de duvel we willen.
Ophouden met dat ge-oh over perfect Engels enzo. Je moet verstaanbaar zijn. En voor de rest gewoon Nederlands. Kijk naar het VK en Ierland met perfect Engels kom je ook niet overal
En trouwens is het Nederlands en Nederland al niet Engels genoeg?
By rutger on
10-5-2010
|
Re: Engels als tweede officiële taal. Goed voor onderwijs, handel en integratie
Ik ben hier helemaal mee eens met deze stelling. Het is de meest dominante taal en we kunnen er niet vroeg mee beginnen om onze kinderen deze taal machtig te maken vanaf een jonge leeftijd. Ik zeg niet dat je als een Engelsman moet klinken. Want het accent heeft toch wel zijn charme. Maar het kan geen kwaad om met deze mondiale taal opgegroeid te zijn. Ik zelf ben een poker expert en ik heb op jonge leeftijd de kneepjes van dit vak geleerd en kan er nu een aardig van rondkomen. Hetzelfde geld voor de Engelse taal. Learn it young and the possibilities are endless!
By Poker expert on
26-9-2011
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Hoe hoog is jouw taaltolerantie?
Je kunt er de klok op gelijk zetten: mensen die verontwaardigd in de pen klimmen vanwege een abject taalverschijnsel dat ze kort geleden hebben gesignaleerd en sindsdien ‘alarmerend’ in omvang hebben zien toenemen. Zijn deze poortwachters de scherpe waarnemers van taalverandering in haar volle, niet te stuiten werking? Leggen ze de vinger op de zere plek van grillige taalmodes? Of is er iets anders aan de hand? Lees verder op ons blog...
|
|
|
|